Her yıl dünya liderlerini New York’ta buluşturan BM Genel Kurulu’nun yoğun programı bu yıl 23 Eylül’de başlıyor. Erdoğan, oturumlarda dördüncü sırada konuşmayı hedefliyor ve Genel Kurul’a 195 ülkenin üst düzey katılımı bekleniyor. Gazze’yi gündemin merkezine taşıyan konuşma taslağı, İsrail’in uygulamaları ve Filistin’in devlet statüsü konularını öne çıkaracak gibi görünüyor. Erdoğan’ın duruşunu şekillendirecek ana gündem maddeleri arasında Gazze’deki insani durum, Filistin’in bağımsızlık vizyonu ve uluslararası alanda gereken adımlar yer alacak.
New York’taki programı, Gazze’ye dikkat çekmesi, üye ülkelerin İsrail’e karşı dayanışma çağrısında bulunması ve zirve kapsamında devlet başkanlarıyla görüşmeler içerecek bir akış öngörüyor. Erdoğan’ın 22 Eylül’de Filistin Konferansı’nda, 24 Eylül’de ise BM İklim Zirvesi’nde konuşması bekleniyor; ayrıca Türk-Amerikan toplumu ile bir araya gelmesi ve Türk Evi’nde iş dünyası temsilcileriyle buluşması da programda yer alıyor. New York’taki yoğun programı, ikili görüşmeler ve çok sayıda temasla zenginleşecek.
ABD’deki temaslar Ankara için önemli bir dönemeç. 25 Eylül’de Beyaz Saray’da Donald Trump ile yapılacak görüşmede güvenlik, ticaret ve küresel meseleler masada olacak. Erdoğan’ın BM deneyimi, 2005’te başlamış olan katılımından bu yana dönüşümlü olarak şekillenen bir gündem izliyor; her Genel Kurul’da barış, güvenlik ve çok taraflı iş birliği temalarını öne çıkaran mesajlar veriliyor.
Geçmiş konuşmalarında “Dünya beşten büyüktür” mottosunu sıkça öne seren Erdoğan, faaliyetlerin şeffaflığı ve reform ihtiyacı konularını vurguluyor. Terörle mücadele, insan hakları ve sürdürülebilir kalkınma gibi başlıklar, geçmiş yıllarda da BM platformunda öne çıktı ve Erdoğan bu konular üzerinden küresel dayanışma çağrısı yaptı. 2009, 2011 ve 2014 yıllarındaki konuşmalarında bölgesel meseleler, Suriye, Filistin ve zulme karşı dayanışma mesajları öne çıkan temalar arasında yer aldı.
BM’nin yapısal reformuna ilişkin eleştiriler, olası adalet ve etkinlik arayışını her yıl daha belirgin kılıyor. Erdoğan’ın 2020’lerde COVID-19 salgını sırasında yaptığı konuşmalar ise risk ve dayanışma dengesini korumanın önemine vurgu yapıyor. 2021, 2022 ve 2023 yıllarında ise seller, kuraklık ve aşırı iklim olaylarının getirdiği güvenlik tehditlerine dikkat çekildi; göç dalgaları ve insani yardım konuları da bu dönemin odak noktaları arasındaydı.
İstanbul Mutabakatı’nın esasında tahıl güvenliği açısından önemli bir kilometre taşı olduğuna değinilen açıklamalarda, uluslararası topluma güven verici bir mesaj veriliyor. Karadeniz Tahıl Koridoru kapsamında yapılan çalışmalar, dünya genelinde gıda arzı açısından kritik bir rol oynuyor ve bu denge, Birleşmiş Milletler’in ortak bir başarısı olarak görülüyor.
Geçmiş yıllarda KKTC’nin bağımsızlığı ve bölgesel istikrar konularında verilen mesajlar da photokolorik bir şekilde hatırlanıyor. Erdoğan, KKTC’nin bağımsızlığına ilişkin çağrıları iletmiş ve ada nüfuzunu dengelemek amacıyla tarafsızlığa ilişkin temkinli duruşu korumaya çalışmıştır. Karabağ’a ilişkin yaklaşımında ise Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü ve Azerbaycan-Ermenistan diyalogunun sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
BM’nin yapısal reform ihtiyacı ve “Dünya Beşten Büyüktür” vizyonu, Erdoğan’ın yeni zirvelerde de ana tema olarak kalacak gibi görünüyor. Gazze ve Filistin konularına yönelik çağrılar, güvenlik, insan hakları ve uluslararası adalet bağlamında uluslararası toplumun harekete geçmesini teşvik ediyor. Özellikle 79. Genel Kurul’da Gazze için uluslararası müdahale ve barış için adımların hızlandırılması yönünde çağrı yapan Erdoğan, bu yıl da benzer bir yaklaşım sergilemeye hazırlanıyor.
News
